پلوتارخ ( مترجم : كسروى )

258

ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي )

اين كار سخت زيان اگيسيلاوس بود . زيرا اسپارتيان مىديدند زمينى كه در بزرگى كمتر از آن خودشان نبوده و در حاصل‌خيزى برترى بر همه زمينهاى يونان داشته چنين زمينى را كه از ساليان دراز در دست خود داشتند اكنون در زمان پادشاهى اگيسيلاوس از دست هشته‌اند . از اين جهت بود كه چون ثبيسيان با او از در آشتى خواهى بودند او صلح را نپذيرفته و دست بر روى آن شهر از دست رفته بگذاشت و اين كار براى او سخت سنگين و گران انجام گرفت . بلكه نزديك بود كه اسپارت را بر سر آن از دست بدهد . چگونگى آنكه مردم مانتنيا بار ديگر از ثبيسيان بريده به اسپارتيان پيوستند و اپامينونداس دانست كه اگيسيلاوس با سپاه گرانى به يارى آنان شتافته است . فرصت را غنيمت شمرده شبانه نهانى از لشكرگاه خود در تيگاى « 1 » حركت كرده و از پهلوى اگيسيلاوس گذشته آهنگ جانب اسپارت كرد و بسيار اندك مانده بود كه آن شهر را تهى از لشكر و پاسبانى دريابد و دست به آنجا بيابد . ايوثونوس « 2 » نامى اين خبر را به اگيسيلاوس فرستاده و او در زمان سواره‌اى را روانه لاكيدومون نمود تا خبر به مردم برساند و نيز آگاهى دهد خود او از پى مىشتابد . و چون اگيسيلاوس به اسپارت رسيد ديرى نكشيد كه ثبيسيان از رود ايوروتاس بگذشتند و هجوم بر سر شهر آوردند . اگيسيلاوس جلو آنان را گرفته دليرى بىاندازه نشان داد و با همه سالخوردگى كوشش و تلاشى كه هرگز اميد نمىرفت به كار برد . زيرا در جنگهاى ديگر كه هميشه خود را مىپاييد و تدبير و انديشه به كار مىزد ، در اين جنگ بر خلاف آنها بىباكى نموده به يكباره به هجوم پرداخت و با آنكه در اين شيوه كارزار ورزيده نبود به خوبى از عهده برآمده شهر را از دست اپامينونداس رها گردانيد و او را شكست داده ناگزير از بازگشت گردانيد . سپس در آنجا در برابر چشم زنان و بچگان اسپارت يادگار فيروزى برافراشته به جهانيان نشان داد كه اسپارتيان از جانفشانى در راه كشور و ميهن خود هرگز باز نمىايستند و آنچه كه بايستى بكنند دريغ نمىگويند . در اين روز پسر او آرخيداموس نيز برازندگى خود را نشان داد . زيرا دلير و چابك در هر كجا كه خطر را سخت مىيافت از كوچه‌هاى باريك خود را بدانجا رسانيده ، در راه نگهدارى شهر جانفشانى دريغ نمىگفت و به هر كجا كه رو مىآورد جز چند تن بر سر او گرد نبودند .

--> ( 1 ) . Tegae ( 2 ) . Euthynus